https://jscm.ut.ac.ir/ مجله علمی "مدیریت سرمایه اجتماعی" fa daily 1 Mon, 22 Jun 2026 00:00:00 +0330 Mon, 22 Jun 2026 00:00:00 +0330 https://jscm.ut.ac.ir/article_107343.html https://jscm.ut.ac.ir/article_106224.html هدف پژوهش، طراحی سناریوهای آینده‌محور برای تقویت سرمایه اجتماعی میان‌گروهی و اتصال‌دهنده از طریق مدیریت ورزشی در جوامع پس از بحران با مطالعه موردی عراق تا افق ۲۰۵۰ بود. پژوهش از نوع کیفی ترکیبی با رویکرد آینده‌پژوهانه انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با ۲۸ نفر خبره (با تنوع قومی، جغرافیایی و سازمانی) و دو کارگاه تمرکز گروهی جمع‌آوری گردید. تحلیل داده‌ها در دو مرحله صورت گرفت: تحلیل تم بر اساس رویکرد براون و کلارک و سناریوسازی بر پایه مدل شوارتز. دو محور عدم‌قطعیت کلیدی (سطح انسجام سیاسی-اجتماعی و سطح تنوع و پایداری اقتصادی) شناسایی و چهار سناریو تولید شد. اعتبارسنجی از طریق بررسی عضو، مثلث سازی و کارگاه نهایی انجام گردید. تحلیل تم هشت تم اصلی را استخراج کرد که غالب‌ترین آن‌ها ضعف ساختاری سرمایه اجتماعی (تسلط روابط درون‌گروهی و ضعف شدید میان‌گروهی و اتصال‌دهنده) بود. پیشران‌های مثبت شامل جمعیت جوان، رسانه دیجیتال و ورزش الکترونیک و همکاری‌های بین‌المللی بودند. ناپایداری‌های کلیدی عبارت بودند از فرقه‌گرایی، نوسانات بودجه‌ای ناشی از نفت و کمبود زیرساخت‌های فراگیر. دو محور عدم‌قطعیت منجر به چهار سناریو شد: باغ‌های بغداد (مطلوب)، رودخانه‌های آرام (محتمل با احتمال تقریبی ۵۰ درصد)، کویر تقسیم‌شده (نامطلوب) و طوفان شن (وحشی). راهبردهای مقاوم شامل آکادمی‌های محلی و ورزش الکترونیک، راهبردهای انطباق‌پذیر شامل سهمیه قومی و شفافیت، و راهبردهای هدایت‌کننده شامل تجاری‌سازی لیگ و برنامه شمولیت بودند. یافته‌ها نشان داد که بدون تقویت همزمان سرمایه اجتماعی میان‌گروهی و اتصال‌دهنده، مدیریت ورزشی در جوامع پس از بحران مانند عراق در چرخه ناپایداری رانتی و فرقه‌گرایانه باقی می‌ماند. با بهره‌گیری از پیشران‌های مثبت و اجرای راهبردهای پیشنهادی، امکان گذار به سناریوی مطلوب وجود دارد. این پژوهش پایه‌ای علمی-کاربردی برای سیاست‌گذاری ورزشی در راستای انسجام اجتماعی پایدار فراهم آورد و پیشنهاد می‌کند که ورزش با رویکرد آینده‌محور در استراتژی‌های ملی بازسازی ادغام شود. https://jscm.ut.ac.ir/article_105415.html هدف: فکتورینگ یا خرید دین، به ‌عنوان یکی از ابزارهای نوین تأمین مالی، نقش مهمی در بهبود نقدینگی، کاهش ریسک، و پایداری مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط دارد. با این حال، توسعة این ابزار در ایران با موانع نهادی، اطلاعاتی، و رفتاری متعدد مواجه است. این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت‌بندی ابعاد حیاتی مؤثر بر فکتورینگ (خرید دین) و ارائة مدل مفهومی جدیدی تحت عنوان الماس فکتورینگ انجام شده است. روش پژوهش: پژوهش حاضر از نوع آمیختة اکتشافی است و در دو مرحلة کیفی و کمّی اجرا شده است. در مرحلة کیفی، با انجام دادن مصاحبة نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزة مالی و بانکی و کارآفرینی، داده‌ها گردآوری و با روش تحلیل مضمون ۱۵ عامل حیاتی شناسایی شد. در مرحلة کمّی، این عوامل با استفاده از روش بهترین و بدترین  وزن‌دهی و اولویت‌بندی شد. تحلیل نهایی یافته‌ها به طراحی یک مدل پنج‌بعدی منجر شد که ابعاد اجتماعی، نهادی‌ـ حقوقی، فناورانه، رفتاری‌ـ سازمانی، و اقتصادی را در بر می‌گیرد. یافته‌ها: نتایج نشان داد سرمایة اجتماعی بالاترین وزن را در میان عوامل مؤثر بر فکتورینگ دارد و به ‌عنوان مؤلفة مرکزی در تعاملات مالی و گردش اطلاعات ایفای نقش می‌کند. پس از آن، نظام اعتبارسنجی، ویژگی‌های فروشنده/ طلبکار، و ویژگی‌های فکتور در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. همچنین زیرساخت‌های قانونی و فناورانه، ویژگی‌های بدهکار، و عوامل اجتماعی و فرهنگی نقش‌های تکمیلی و میانجی دارند. وزن پایین عوامل فقهی و صنعتی نیز نشان می‌دهد که موانع اصلی توسعة فکتورینگ در ایران ماهیتی نهادی، اطلاعاتی، و اعتمادمحور دارند؛ نه ساختاری یا فقهی. نتیجه: پژوهش حاضر، با ارائة مدل الماس فکتورینگ، چشم‌اندازی تازه برای تحلیل ابعاد مؤثر بر فکتورینگ در ایران فراهم می‌سازد. در این مدل، سرمایة اجتماعی به ‌عنوان محور مرکزی عمل می‌کند و سایر ابعاد را به یک‌دیگر پیوند می‌دهد. با توجه به فقدان مدل‌های مفهومی جامع در حوزة خرید دین، این پژوهش می‌تواند خلأ موجود در مباحث پژوهشی را پوشش دهد و مبنایی برای ارتقای سیاست‌گذاری، اعتمادسازی، توسعة فناوری مالی، و بهبود کاربست ابزارهای تأمین مالی در شرکت‌های کوچک و متوسط باشد https://jscm.ut.ac.ir/article_105281.html هدف اصلی پژوهش تبیین نقش سرمایة اجتماعی و ابعاد آن بر رضایت از زندگی شهروندان شهر اردبیل بوده است. این مطالعه از نوع کاربردی و با روش پیمایشی و رویکرد میدانی انجام شده است. جامعة آماری تحقیق برخی از مردم بالای هجده سال مناطق مختلف شهر اردبیل (3500N=) بودند که با محاسبة کوکران حجم نمونه ۳۵۴ نفر تعیین شد و به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای دومرحله‌ای و سپس تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامة محقق‌ساخته بود که روایی آن با نظر متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ (بالاتر از 72/0 برای همة متغیرها) تأیید شد. چارچوب نظری پژوهش بر مبنای نظریات گیدنز، فوکویاما، یوفاف، سوز، بومیرسکا و همچنین بوردیو، پاتنام، کلمن شکل گرفت. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و Smart PLS بررسی شدند. نتایج حاکی ‌است بین سرمایة اجتماعی (ضریب همبستگی 34/0) و اکثر مؤلفه‌های آن شامل اعتماد اجتماعی (39/0)، حمایت اجتماعی (35/0)، انسجام اجتماعی (32/0)، مشارکت اجتماعی (30/0)، و آگاهی اجتماعی (23/0) با رضایت از زندگی شهروندان رابطة مثبت و معنادار وجود دارد. بنابراین، همة فرضیه‌های تحقیق مورد تأیید بودند. در ضمن، از نتایج بررسی معادلات ساختاری حاصل شد که سرمایة اجتماعی در مجموع 533/0 از واریانس رضایت از زندگی را تفسیر می‌کند و میزان اثر آن (284/0) در حد متوسط ارزیابی می‌شود. این یافته‌ها بر اهمیت سرمایة اجتماعی در ارتقای رضایت از زندگی شهروندان تأکید دارد. https://jscm.ut.ac.ir/article_105360.html هدف: سرمایة اجتماعی اعضای هیئت علمی نقش کلیدی در موفقیت دانشگاه ایفا می‌کند. دانشگاه فرهنگیان می‎تواند با بهبود سرمایة اجتماعی دارایی‎های علمی، خلاقیت، روندهای کاری، تعالی سازمانی، و مرجعیت دانشی خود را بهبود ببخشد. با توجه به شکاف موجود در درک مکانیسم‌های تقویت سرمایة اجتماعی در بافت دانشگاهی، هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل تأثیرگذار بر بهبود سرمایة اجتماعی استادان دانشگاه فرهنگیان بود. روش: پژوهش حاضر بر اساس هدف از نوع کاربردی و بر اساس روش گردآوری اطلاعات آمیخته (کیفی‌ـ کمی) با رویکرد قیاسی‌ـ استقرایی است. جامعة پژوهش در بخش کیفی همة خبرگان و صاحب‎نظران حوزة مدیریت منابع انسانی و آشنا با حوزة سرمایة اجتماعی در دانشگاه فرهنگیان بودند که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند مبتنی بر گلوله برفی هجده نفر به عنوان نمونة پژوهش انتخاب شدند. جامعة آماری در مرحلة کمّی همة کارکنان و اعضای هیئت علمی و مدرسان دانشگاه فرهنگیان بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای، بر اساس جدول مورگان، تعداد 256 نفر انتخاب شدند. به‌ منظور گردآوری داده‌های کیفی از مصاحبة نیمه‌ساختاریافته و برای داده‌های کمّی نیز از پرسشنامة محقق‌ساخته استفاده شد. اعتمادپذیری داده‌های مصاحبه با روش بازخورد مشارکت‌کننده و اعتباربخشی مصاحبه‌ها با روش ضریب توافق و بازآزمون مورد تأیید قرار گرفت. همچنین روایی محتوایی پرسشنامه مورد تأیید متخصصان قرار گرفت و پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 89/0 به دست آمد. جهت تحلیل داده‏ها در قسمت کیفی از روش کدگذاری باز و محوری و در قسمت کمّی از روش‏های تحلیل توصیفی، تحلیل همبستگی، و تحلیل معادلات ساختاری (تحلیل عاملی تأییدی مرتبة دوم) استفاده شد. یافته‎ها: نتایج نشان داد عوامل تأثیرگذار بر بهبود سرمایة اجتماعی اعضای هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان به ترتیبِ اهمیت و بار عاملی عبارت‌اند از: آموزش و بهسازی (975/0)، ارتباطات و تعامل (956/0)، ساختاری (954/0)، رشدگرایی (937/0)، اعتماد (937/0)، توسعة مهارت‎های رهبری و مدیریتی (936/0)، همکاری و کار تیمی (922/0). نتیجه‎گیری: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که آموزش و بهسازی و تقویت ارتباطات کلیدی‌ترین عوامل بهبود سرمایة اجتماعی اعضای هیئت علمی هستند. این یافته‌ها بر ضرورت توجه نظام‌مند به توسع] حرفه‌ای و شبکه‌سازی در سیاست‌گذاری‌های دانشگاهی تأکید دارد و دانشگاه فرهنگیان می‎تواند با بهبود فضای کاری، ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش، و ترویج فرهنگ همکاری و مشارکت به سرمایة اجتماعی استادان کمک کند. https://jscm.ut.ac.ir/article_105467.html کاهش سرمایه اجتماعی نهادهای نمایندگی، از جمله پارلمان، یکی از چالش‌های مشترک دموکراسی‌های نوپا و تثبیت‌یافته در دهه‌های اخیر است. در بسیاری از کشورها، سطح اعتماد عمومی به پارلمان به کمتر از پنجاه درصد رسیده و این روند، زمینه‌ساز تضعیف مشروعیت قانون‌گذاری و کاهش تبعیت از مصوبات پارلمان شده است. هدف این مقاله، بررسی تطبیقی سرمایه اجتماعی در پارلمان هفت کشور منتخب(بنگلادش، هلند، فنلاند، فرانسه، آمریکا، آلمان و ایتالیا) و استخراج راهکارهایی برای تقویت سرمایه اجتماعی مجلس شورای اسلامی است. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که در هر کشور، عوامل خاصی در کاهش سرمایه اجتماعی پارلمان نقش داشته‌اند؛ از جمله کسری بودجه(بلژیک)، تمرکز بر مسائل محلی(ایرلند)، فساد اداری(ایتالیا)، شفاف‌سازی رسانه‌ای(سوئد)، بحران اقتصادی(بریتانیا) و بی‌تفاوتی مدنی(پرتغال). در عین حال، نظرسنجی‌های جهانی نشان می‌دهد که سطح اعتماد به مجلس شورای اسلامی در ایران بالاتر از میانگین جهانی است، اما همچنان نیازمند سیاست‌گذاری فعال برای ارتقای این سرمایه است. این مقاله، با استفاده از چارچوبی چهارگانه شامل اعتماد، مشارکت، ازخودگذشتگی و تعامل غیررسمی، راهکارهایی برای بهبود سرمایه اجتماعی پارلمان ایران ارائه می‌دهد. تقویت شفافیت، افزایش ارتباط با افکار عمومی، پررنگ‌سازی تعهد و کارآمدی نمایندگان و بازآرایی تصویر رسانه‌ای مجلس، از جمله پیشنهادهای کلیدی مقاله برای ارتقای سرمایه اجتماعی مجلس شورای اسلامی هستند https://jscm.ut.ac.ir/article_105760.html هدف: در این پژوهش، با مطالعة وضعیت سرمایة اجتماعی در خوشة صنعتی شیلاتِ چابهار و کنارک و آثار اقتصادی مورد انتظار از آن، کوشش شد موانع شکل‌گیری و اثربخشی سرمایة اجتماعی در این خوشه واکاوی شود. روش پژوهش: روش پژوهش مورد استفاده تلفیقی از دو روش کیفی و کمّی بود و علاوه بر مطالعة اسناد مرتبط با 11 نفر از افراد مطلع کلیدی مصاحبه شد و 61 پرسشنامه نیز توسط مدیران واحدهای تولیدی خوشه تکمیل شد. تحلیل پرسشنامه‏ها با استفاده از SPSS و تحلیل مصاحبه‏ها با تحلیل تماتیک صورت گرفت. یافته‏ها: مطابق یافته‏های پژوهش، وضعیت اعتماد و همچنین روابط و مشارکت شبکه‏ای در خوشة صنعتی شیلات چابهار و کنارک کمی بالاتر از حد متوسط است. با این حال، این ارتباط‌ها و مشارکت‌ها در قالب تشکل‌ها و انجمن‌های تخصصی نهادینه و تثبیت‏ نشده است. و بنابراین می‌توان گفت سرمایة اجتماعی در خوشة محدود متخلخل و شکننده و در نتیجه غیر اثربخش است. نتایج پیمایش رابطه‏ای معنادار میان سرمایة اجتماعی و آثار (مثبت) اقتصادی را نشان نداد. با این حال، یادگیری زایشی در خوشه وضع نسبتاً مطلوبی دارد. اما کنش‏های جمعی و هزینة معادلات وضع مناسبی ندارد. همچنین، شواهد قابل توجهی از عدم‏ تقارن قدرت در درون خوشة شیلات به دست نیامد. بنابراین با پیامدهای منفی سرمایة اجتماعی مواجه نیستیم. نتیجه‌: در جمع‏بندی می‏توان گفت نوع سرمایة اجتماعی در این خوشه در حد متوسط و عمدتاً از نوع «سرمایة اجتماعی برون‏گروهی» است. اما با توجه به اینکه این اعتمادها و ارتباط‏ها در انجمن‌ها و کنسرسیوم‌ها نهادینه و تثبیت نشده است، نیز به صورت عمودی (در زنجیرة ارزش صنعت شیلات) گسترش نیافته، همچنین در سطح ملی متوقف مانده و در سطح فراملی گسترش نیافته، می‏توان نتیجه گرفت که این سرمایة اجتماعی به‌شدت محدود و غیر اثربخش است. این وضعیت سرمایة اجتماعی در خوشة شیلات چابهار و کنارک ناشی از عدم بهره‏مندی از مدل توسعة دریامحور در منطقه، عدم «استقلالِ حک‏شدة» دولت، و انفعال نهادهای میانجی صنعتی و بازرگانی در منطقه است. https://jscm.ut.ac.ir/article_90244.html یکی از مکانیسم‌های مهم مبارزه با جرائم اجتماعی، عنصر سرمایه اجتماعی است. نهادهای انتظامی بدون حضور سرمایه اجتماعی امکان تأمین امنیت اجتماعی را ندارند. هدف اصلی پژوهش مطالعه نقش مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی در پیشگیری از جرم است.روش: روش تحلیلی از نوع فراتحلیل-کمی، ابزار آن پرسشنامه معکوس، دربازه زمانی 1390 الی 1399 به روش نمونه‌گیری غیر احتمالی است. تحقیق بعد از جمع‌آوری مقالات از نورمگز، پایگاه علمی جهاد دانشگاهی، مگ‌ایران و علم نت از بین 21 مقاله پژوهشی، 15 سند پژوهشی را به‌عنوان حجم نمونه انتخاب کرده است.یافته‌ها: نتایج تعدیلی نشان می‌دهد که گروه جوانان (0.49 درصد) و دانشجویان دانشگاهی (0.42 درصد) بیشترین تأثیر و گروه مجرمان زندانی (0.10 درصد) کمترین تأثیر را بر پیشگیری از جرم داشته‌اند. اثر کلی گروه جامعه آماری بر پیشگیری از جرم برابر با 0.39 درصد است. گروه قومی ترک (0.44 درصد) و عرب (0.36 درصد) بیشترین و گروه قومی فارس و کرد (0.29 درصد) کمترین تأثیر را به‌عنوان متغیر میانجی بر پیشگیری از جرم داشته و اثر کلی هویت قومی بر پیشگیری از جرم برابر با 0.48 درصد است. سطح استان بر پیشگیری از جرم تأثیر معنی‌داری داشته و مقدار آن برابر با 0.27 درصد است، مقدار این تأثیر در استان‌های کم توسعه (0.44 درصد) و درحال‌توسعه (0.30 درصد) بیشتر از توسعه‌یافته (0.21 درصد) است. https://jscm.ut.ac.ir/article_95121.html یکی از آسیب های اجتماعی که به عنوان عنصر کاهنده سرمایه اجتماعی تلقی می شود، بی عدالتی ادراک شده است. بی عدالتی ادراک شده از طریق محرک های تقلیل بخش عدالت اجتماعی، هم چون آفلوانزا و مصرف تظاهری موجب کاهش سرمایه اجتماعی خواهد شد. لذا پژوهش حاضر، با هدف بررسی تأثیر پدیده آفلوانزا (مصرف تظاهری) بر سرمایه اجتماعی با تبیین نقش میانجی بی عدالتی ادراک شده انجام پذیرفته است. این پژوهش بر اساس هدف کاربردی و به لحاظ روش، توصیفی پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش، شهروندان شهر خرم آباد می‌باشند، که در سطح اطمینان 95% حجم نمونه برابر 384 نفر تعیین و به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. در پژوهش حاضر برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه استفاده‌ شده است که روایی و پایایی آن‌ها با روش اعتبار محتوا و آلفای کرونباخ تأیید شد. برای آزمون فرضیات و تحلیل داده‌ها نیز از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزارPLS استفاده‌شده است. نتایج حاصل از داده ها نشان می دهد که آفلوانزا (مصرف تظاهری) هم به صورت مستقیم و هم از طریق متغیر میانجی بی-عدالتی ادراک شده بر سرمایه اجتماعی تأثیر مثبت و معنی داری دارد. براین اساس به صورت یک نتیجه کلی باید بیان داشت که پدیده آفلوانزا و مصرف تظاهری، باعث ایجاد بی عدالتی ادراک شده می گردد و از این طریق موجب تضعیف سرمایه اجتماعی خواهد شد. https://jscm.ut.ac.ir/article_95380.html نوآوری از جمله عوامل کلیدی موفقیت شرکت‌ها، در سال‌های اخیر هم از سوی دانشگاهیان و هم از سوی متخصصان مورد توجه قرار گرفته است. هدف این مطالعه بررسی روندهای ادبیاتی است که مطالعه سرمایه اجتماعی را با نوآوری مرتبط می‌کند. سرمایه اجتماعی، به عنوان منبعی در یک شبکه اجتماعی، مبنای ایجاد رقابت پذیری و مزیت پایدار برای شرکت‌ها است. در عصر حاضر بنگاه‌ها برای حفظ مزیت‌ها و رقابت‌پذیری خود نیازمند نوآوری هستند، بنابراین مطالعه موضوع سرمایه اجتماعی مرتبط با نوآوری در سالهای اخیر به عنوان موضوعی در حال ظهور اهمیت پیدا کرده است. دستاوردهای نوآورانه و عملکرد نوآوری شرکت‌ها تا حد زیادی توسط سرمایه اجتماعی آنها تعیین می-شود. در این پژوهش با استفاده از ابزار کتاب سنجی بر روی داده‌های استخراج شده از پلتفرم Web of Sciences که در مجموع به 939 مطالعه نمایه شده رسیده است، یک نمای کلی و شماتیک از روندهای تحقیق در مورد این موضوع ارائه شده است. نتایج روندها و مسیرها، مجلات و کشورهای تحقیق سرمایه اجتماعی و نوآوری را نشان می‌دهد. یافته‌های ما همچنین محدودیت‌های ادبیات کنونی را برجسته می‌کند و جهت‌های تحقیقاتی مهم آینده را در زمینه سرمایه اجتماعی پیشنهاد می‌کند. https://jscm.ut.ac.ir/article_95388.html پژوهش حاضر به بررسی نقش و جایگاه تربیت در مکتب فرانکفورت برای حصول سرمایه اجتماعی پرداخته است که از نظر هدف از نوع پژوهش‌های کاربردی و از نظر شیوه اجرا در زمره تحقیقات کیفی و روش جستارورزانه می باشد. تربیت اجتماعی باید از دیدگاه‌های مختلف مورد بحث و بررسی قرار گیرد و ویژگی، اهداف، ابعاد، کارکردها و دلالت‌های آن به صورت علمی‌شناخته و از منظر مکاتب و صاحبنظران مختلف مورد بحث و بررسی علمی‌قرار گیرد تا با شناخت بیشتر آن بتوان برنامه‌ریزی دقیق و علمی‌برای ارتقاء و بهبود تربیت اجتماعی در سطح جامعه انجام داد. از جمله مکاتبی که نظرات و ایده‌های آنان می تواند مورد توجه و ارزیابی بزنامه ریزان در حوزه‌های تعلیم و تربیت بسیار کاربرد داشته و مد نظر قرار گرفته مکتب فرانکفورت می‌باشد. که در این راستا این پژوهش با هدف بررسی تربیت اجتماعی از دیدگاه صاحبنظران مکتب فرانکفورت و دلایل تربیتی آن انجام پذیرفت.نتایج حاصل از بررسی تربیت اجتماعی در مکتب فرانکفورت در این پژوهش مشخص نمود که وقتی عمل ناکام می‌ماند، ریشه نظری این عمل باید مورد تجدید نظر قرار بگیرد و مشخص گردید که دیدگاه صاحبنظران مکتب فرانکفورت بر گروه بندی بر اساس خاستگاه های فکری در حوزه تربیت اجتماعی، تمایز ایدئولوژی از حقیقت، وضع نظام برای خدمت به افراد جامعه، آموزش ابزاری برای برقراری ثبات و تاثیر همه عوامل در موفقیت تحصیلی معتقد هستند. https://jscm.ut.ac.ir/article_100240.html سرمایه اجتماعی به عنوان یکی ازمهم‌ترین عوامل درموفقیت وکارآمدی سازمان‌ها به شمار می رود ودر حوزه مدیریت کارآمد آموزش و پرورش پیش از دبستان نیز، می‌تواند نقش مهمی ایفا کند. این پژوهش با هدف واکاوی تجربه زیسته مدیران در خصوص نقش سرمایه اجتماعی در مدیریت کارآمد مراکز پیش دبستانی با رویکرد پدیدارشناسی انجام شده است. یافته های پژوهش از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه ساختار یافته با 10 نفر از مدیران مجرب مراکز پیش دبستانی، نشان می دهد که ادراک آنها از نقش سرمایه اجتماعی در مدیریت کارآمد این مراکز، شامل 87 تم فرعی، 16 تم اصلی و 4 مقوله نهایی ((مدیران،ذی نفعان، قوانین و فرایندها، ابزار)) می باشد. https://jscm.ut.ac.ir/article_105559.html مساله آموزش‎وپرورش و سرمایه‌گذاری برای آن جایگاه بسیار خاصی دارد؛ در این میان خیرین مدرسه‌ساز، یکی از نشانه‌های حیات پویای جامعه و از بزرگترین سرمایه‎های اجتماعی در زمینه سرمایه‎گذاری در آموزش‎وپرورش هستند؛ بنابراین شناسایی مؤلفه‎های سرمایه اجتماعی این سرمایه عظیم انسانی و اجتماعی بسیار ضروری است. هدف پژوهش حاضر ارائه مدل داده‎بنیاد ‎ اجتماعی خیرین مدرسه‎ساز ایران بود. برای انجام این پژوهش کاربردی از روش کیفی و راهبرد نظریۀ داده‌بنیاد استفاده گردید. میدان مطالعه، تمام مطلعین کلیدی و خبرگان و صاحب‎نظران حوزه سرمایه اجتماعی و عضو خیرین مدرسه‎ساز بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و راهبرد نظری با 16 نفر از آن‌ها مصاحبه انجام شد. ابزار پژوهش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود. برای تجزیه و تحلیل یافته‌های کیفی از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد "سرمایه اجتماعی خیرین مدرسه‎ساز و مشارکت اجتماعی خیرین" به عنوان مقوله‌های محوری، " جذب استعدادها در مجمع خیرین مدرسه‎ساز، پاسخگویی، مدیریت دانش و انگیزه‎بخشی" به عنوان شرایط علی، " نظارت و سازماندهی مستمر، برنامه راهبردی، تعامل و ارتباطات و فناوری محوری" به عنوان راهبردها، مقوله‌های " گروه خیرین و باور و نگرش مردم و خیرین" به عنوان بستر، "محیط فرهنگی، عوامل سیاسی- قانونی و عوامل اقتصادی" به عنوان شرایط مداخله‌گر مطرح شدند. توجه سرمایه اجتماعی خیرین مدرسه‎ساز، پیامدهای سازمانی و اجتماعی مثبتی را به دنبال دارد. مدل پارادیمی پژوهش حاضر می‎تواند به توسعه سرمایه اجتماعی و بهبود اعتماد و مشارکت اجتماعی خیرین مدرسه‎ساز و به رشد فرهنگ، بهبود کیفیت و عدالت آموزشی و پیشرفت علمی کشور کمک شایانی نماید. https://jscm.ut.ac.ir/article_107136.html پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل تحول سرمایه اجتماعی در سازمان‌های دولتی تحت تأثیر هوش مصنوعی با روش نظریه داده بنیاد، انجام پذیرفت. پژوهش حاضر برحسب هدف کاربردی، بر اساس شیوة گردآوری داده‌ها توصیفی از نوع پیمایشی و بر مبنای ماهیت داده‌ها پژوهشی کیفی از نوع داده بنیاد به شمار می‌رود. این پژوهش کیفی با انجام مصاحبه-های عمیق نیمه ساختارمند با 14 نفر از خبرگان حوزه مدیریت و فناوری اطلاعات سازمان‌های دولتی صورت پذیرفت. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و نظری انجام شد و مشارکت‌کنندگان بر اساس سطح دانش تخصصی و تجربه حرفه‌ای مرتبط با موضوع پژوهش انتخاب شدند و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. نتایج نشان می‌دهند که هوش مصنوعی، در صورت استقرار صحیح و هم‌راستا با راهبردهای سازمانی، می‌تواند به‌عنوان یک قابلیت سازمانی پایدار، سرمایه اجتماعی سازمان‌های دولتی را تقویت، بازآرایی و همگرایی فناورانه-اجتماعی را بهبود بخشد. این تحول باعث ارتقای تصمیم‌گیری داده‌محور، افزایش کارایی سازمانی، بهبود تاب‌آوری و تقویت اعتماد عمومی می‌شود و نشان می‌دهد که ادغام هوشمندانه فناوری و سرمایه اجتماعی، پیش‌نیاز موفقیت سازمان‌های دولتی در عصر دیجیتال است. https://jscm.ut.ac.ir/article_107547.html چکیدههدف: پژوهش حاضر با هدف ارتقا سرمایه اجتماعی از طریق الگوی میانجی‌گری سواد رسانه ای مخاطبان انجام شد.روش: این مطالعه از نوع کیفی و نظریه داده بنیاد بود. این رویکرد مبتنی بر روشی استقرایی بوده و با هدف پرکردن شکاف بین تحقیق و یک ایده نظری به کارگرفته شد. با استفاده از روش نمونه گیری نظری تا رسیدن به نقطه اشباع یافته 19 نفر انتخاب شدند. نوع داده ها با پیاده سازی و تحلیل داده های مستخرج در سه مرحله و مبتنی بر نظریه های سرمایه اجتماعی و سواد رسانه تبیین شد و از نرم‌ افزار مکس کیودا استفاده شد. برای کدگذاری باز، تحلیل خط به خط بکار رفته و همراه با بسط مفاهیم و مقوله ها، کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد.یافته ها: یافته های مطالعه در پنج بعد شامل شرایط زمینه ای (شرایط مخاطب، جوامع رسانه ای، دسترسی و ...)، شرایط علّی (نحوه و میزان استفاده، مهارتهای عملکردی، تفکیک صنایع رسانه ای، رژیم مصرف، امنیت روانی، اوقات فراغت و هویت مخاطب )، عوامل مداخله گر (عوامل مرتبط با مخاطب، عوامل رسانه ای و عوامل محیطی)، راهبردها (اثرگذاری رسانه، تبلیغات هدفمند رسانه، ارتباط توسعه و سواد رسانه و ...) و پیامد ها (احساس امنیت، رقابت رسانه ای، مشارکت اجتماعی و ...) به دست آمدند.نتیجه گیری: بر اساس یافته های تحقیق شاخص های سواد رسانه ای شناسایی و دسته بندی شدند و الگوی میانجی‌گری سواد رسانه ای مخاطبان به منظور ارتقای سرمایه اجتماعی طراحی و ارائه شد. https://jscm.ut.ac.ir/article_107773.html هدف: این پژوهش با هدف واکاوی انتقادی رابطه دیالکتیکی همدلی و سرمایه اجتماعی در خط‌مشی‌گذاری عمومی و شناسایی خلأهای نظری، پیش‌فرض‌های مسلط و سکوت‌های گفتمانی در ادبیات این حوزه انجام شده است.روش‌شناسی: پژوهش با اتخاذ رویکرد مرور انتقادی و جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داده اسکوپوس، وب آو ساینس و گوگل اسکالر انجام شد. پس از غربالگری ۴۴۵ منبع اولیه و اعمال معیارهای ورود و خروج، ۱۴ منبع معتبر برای تحلیل نهایی انتخاب گردید. داده‌ها با استفاده از فرم ارزیابی انتقادی و کدگذاری سه‌مرحله‌ای (توصیفی، تحلیلی و انتقادی) مورد تحلیل قرار گرفتند.یافته‌ها: تحلیل انتقادی نشان می‌دهد که گفتمان مسلط در ادبیات از سه نقص اساسی رنج می‌برد: ۱) غلبه رویکرد ابزاری و فردگرایانه به همدلی که آن را به مهارتی فردی برای بهبود تعاملات تقلیل می‌دهد؛ ۲) روایت‌های علی خطی و مثبت‌انگارانه که جنبه تاریک همدلی (از جمله سوگیری درون‌گروهی، فرسودگی عاطفی و بازتولید نابرابری) را نادیده می‌گیرند؛ ۳) غیاب کامل صورتبندی سرمایه اجتماعی به ویژه بعد پیونددهنده (روابط عمودی شهروندان با نهادهای قدرت) در تحلیل‌ها. همچنین گفتمان فنی-الگوریتمی، همدلی را به بهینه‌سازی پیش‌بینی احساسات تقلیل داده و از بستر اخلاقی و نهادی آن جدا ساخته است.نتیجه‌گیری: ادبیات موجود به جای تحلیل رابطه دیالکتیکی همدلی و سرمایه اجتماعی، آن را به مهارتی فردی برای بهبود تعاملات میان‌فردی فروکاسته و از پتانسیل تحول‌آفرین همدلی نهادی غافل مانده است. پژوهش بر ضرورت گذار از همدلی ابزاری به همدلی رادیکال تأکید می‌کند. https://jscm.ut.ac.ir/article_108070.html هدف پژوهش، بررسی نقش سرمایه اجتماعی میان‌گروهی و اتصال‌دهنده به عنوان پیشران تنوع‌بخشی اقتصادی پایدار در مدیریت ورزشی کشورهای وابسته به نفت با مطالعه موردی عراق تا افق ۲۰۵۰ از طریق سناریوسازی بود. روش پژوهش پژوهش از نوع کیفی ترکیبی با رویکرد آینده‌پژوهانه اجرا شد. داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با ۲۸ نفر خبره (با تنوع قومی، جغرافیایی و سازمانی) و دو کارگاه تمرکز گروهی گردآوری گردید. تحلیل در دو مرحله انجام شد: تحلیل تم بر اساس رویکرد براون و کلارک و سناریوسازی بر پایه مدل شوارتز. دو محور عدم‌قطعیت کلیدی (سطح انسجام سیاسی-اجتماعی و سطح تنوع و پایداری اقتصادی) شناسایی و چهار سناریو تولید شد. اعتبارسنجی از طریق مثلث سازی، بررسی عضو و کارگاه نهایی صورت گرفت. یافته‌ها تحلیل تم هشت تم اصلی را استخراج کرد که غالب‌ترین آن‌ها ضعف ساختاری سرمایه اجتماعی به عنوان مانع تنوع‌بخشی (تسلط روابط درون‌گروهی و ضعف شدید میان‌گروهی و اتصال‌دهنده) بود. پیشران‌های مثبت شامل جمعیت جوان، رسانه دیجیتال و ورزش الکترونیک و همکاری‌های بین‌المللی بودند. ناپایداری‌های کلیدی عبارت بودند از نوسانات شدید قیمت نفت، فساد و ضعف شفافیت، کمبود زیرساخت‌های تجاری و چالش‌های فرهنگی-جنسیتی. دو محور عدم‌قطعیت منجر به چهار سناریو شد: باغ‌های بغداد (مطلوب با سهم ۴-۵ درصدی ورزش از GDP غیرنفتی)، رودخانه‌های آرام (محتمل با احتمال تقریبی ۵۰ درصد)، کویر تقسیم‌شده (نامطلوب) و طوفان شن (وحشی). راهبردهای مقاوم شامل ورزش الکترونیک و صندوق ذخیره درآمد، راهبردهای انطباق‌پذیر شامل سهمیه قومی و شفافیت و راهبردهای هدایت‌کننده شامل تجاری‌سازی لیگ و ادغام در چشم‌انداز ملی بودند. https://jscm.ut.ac.ir/article_108125.html پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین مولفه‌های سرمایه اجتماعی و احساس امنیت اجتماعی در میان شهروندان شهر قزوین انجام شده است. روش تحقیق از نوع پیمایشی و مبتنی بر رویکرد کمی است. جامعه آماری شامل کلیه شهروندان 15 سال به بالا در شهر قزوین بوده و با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه 383 نفر انتخاب شد. شیوه نمونه‌گیری از نوع طبقه‌ای تصادفی متناسب با حجم بوده است. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته بوده و نرم افزار مورد نیاز جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات، نرم افزار SPSS بوده است. یافته‌های آزمون همبستگی نشان داد که بین سرمایه اجتماعی و ابعاد آن (اعتماد اجتماعی، مشارکت اجتماعی، انسجام اجتماعی و حمایت اجتماعی) با احساس امنیت اجتماعی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. نتایج تحلیل رگرسیونی چندگانه نیز نشان داد که 6/35 درصد از تغییرات متغیر وابسته احساس امنیت اجتماعی بر اساس متغیرهای مستقل حاضر در مدل شامل اعتماد اجتماعی، انسجام اجتماعی، مشارکت اجتماعی و حمایت اجتماعی تبیین شده است. یافته‌های این پژوهش مؤید نقش حیاتی سرمایه اجتماعی در ارتقای احساس امنیت شهروندان قزوین است. تقویت مؤلفه‌هایی چون اعتماد، مشارکت، انسجام و حمایت اجتماعی می‌تواند به عنوان راهبردی کلیدی در جهت ارتقای کیفیت زندگی و احساس امنیت اجتماعی در بافت شهری مورد توجه قرار گیرد. لذا، سیاست‌گذاری‌های اجتماعی و شهری باید با در نظر گرفتن نقش محوری سرمایه اجتماعی، در جهت ایجاد محیطی امن‌تر و پایدارتر برای شهروندان قزوین گام بردارند. https://jscm.ut.ac.ir/article_108134.html پژوهش حاضر با هدف طراحی مدلی برای توسعه سرمایه اجتماعی با توجه به نقش آن در اثربخشی مدیران سازمان انجام شده است. برای این منظور، شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان مورد مطالعه انتخاب گردید. روش پژوهش: روش پژوهش به صورت کیفی و از نوع پژوهش‌های میدانی به حساب می‌آید. در این پژوهش، پژوهشگر در قالب روش‌های گردآوری داده، به صورت بررسی اسناد و مطالعات کتابخانه‌ای و همچنین انجام مصاحبه، داده‌های اولیه مورد نیاز را گردآوری کرده است. روش اصلی جمع‌آوری داده‌ها در این پژوهش، انجام مصاحبه‌های عمیق می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش را مدیران شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران تشکیل می‌دهند. محقق با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و پس از انجام مصاحبه با ۹ نفر از مدیران، به اشباع نظری دست یافت. روش اصلی تحلیل داده‌ها نیز نظریه‌پردازی داده‌بنیاد می‌باشد. یافته‌های پژوهش: یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی و شبکه‌های ارتباطی به‌عنوان عوامل علی، نقش اساسی در شکل‌گیری سرمایه اجتماعی ایفا می‌کنند. علاوه بر این، محیط سازمانی، منابع انسانی و فناوری‌های نوین به‌عنوان شرایط زمینه‌ای، بستر تحقق یا تضعیف این سرمایه را فراهم می‌سازند. در این میان، موانع فرهنگی، ساختاری و مدیریتی می‌توانند مسیر توسعه سرمایه اجتماعی را با چالش مواجه کنند. در مقابل، راهبردهایی نظیر تدوین استراتژی‌های سازمانی، بهبود ارتباطات و تقویت فرهنگ سازمانی، نقش کلیدی در هدایت سازمان به‌سوی پیامدهای مطلوب دارند. پیامدهای حاصل از توسعه سرمایه اجتماعی شامل افزایش کارایی و اثربخشی، رشد و توسعه سازمانی و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار است.