مجله علمی

مجله علمی "مدیریت سرمایه اجتماعی"

بررسی مقایسه‌ای وضعیت رفتار سازمانی مثبت در سازمان‌های فرهنگی و صنعتی استان قم با تأکید بر سرمایۀ اجتماعی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
محمدحسین رحمتی 1
رقیه احمدی 2
معصومه حسینی ابوعلی 2
1 استادیار، دانشکدة مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران
2 کارشناس‌ارشد، دانشکدة مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، ایران
10.22059/jscm.2015.56750
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی مقایسه‌ای وضعیت رفتار سازمانی مثبت در سازمان‌های فرهنگی و صنعتی استان قم و با تأکید بر سرمایة اجتماعی انجام گرفت. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی و از نوع پیمایشی است. جامعة آماری مدیران و کارمندان سازمان‌های صنعتی و فرهنگی استان قم بود. بر اساس جدول مورگان نمونه‌ای 384 نفری با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شد. متغیرهایی که برای بررسی مقایسه‌ای وضعیت رفتار سازمانی مثبت در سازمان‌ها شناسایی شد، شامل شایستگی (مربوط به متغیر سرمایة انسانی(، ایمان و وجدان کاری و سختکوشی (مربوط به متغیر سرمایة اجتماعی)، و امید، تاب‌آوری، خودکارآمدی و خوش‌بینی )مربوط به متغیر سرمایة روان‌شناختی) است. به منظور بررسی وضعیت رفتار سازمانی مثبت و ابعاد آن در سازمان‌های فرهنگی و صنعتی آزمون تی اجرا شد. نتایج تجزیه‌وتحلیل داده‌ها نشان داد بین رفتار سازمانی مثبت در سازمان‌های صنعتی و سازمان‌های فرهنگی تفاوت معناداری وجود ندارد و سازمان‌های صنعتی و فرهنگی در بعد خوش‌‎بینی در وضعیتی نامطلوب قرار دارند، اما در سایر ابعاد رفتار سازمانی مثبت، سازمان‌های فرهنگی و صنعتی در وضعیتی مطلوب قرار دارند.
کلیدواژه‌ها
رفتار سازمانی مثبت
سرمایة اجتماعی
سرمایة روان‌شناختی
موضوعات
  1. اکبری، خسرو (1388). «ایمان و نقش آن در زندگی فردی و اجتماعی انسان». بازیابی‌شده در 10 خرداد 1393 از سایتhttp://old. ido. ir/a. aspx?a=1388081601.
  2. اولریچ، دیوید (1388). کدهای رهبری سازمانی. ترجمة مسعود بینش و افشین غلامی، تهران، انتشارات سرآمد.
  3. بنیادی نایینی، علی؛ تشکری، محمود (1391). «طراحی الگوی شایستگی­های مدیران و فرماندهان ناجا از دیدگاه امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری (مد ظله العالی)». فصل‌نامة نظارت و بازرسی، سال ششم، شمارة 19، صفحات30-7.
  4. حسن‌زاده، فرزانه (1389). «مثبت‌گرایی در رفتار سازمانی». مجلة تدبیر، شمارة 216، صفحات 29-24.
  5. حقیقی، محمدعلی (1386). «تکنولوژی و مهندسی فکر». چاپ هشتم، تهران، انتشارات فراوان.
  6. دیانتی، محمد؛ عرفانی، مریم (1388). «شایستگی، مفاهیم و کاربردها». تدبیر، شمارة 206، صفحات 19-14.
  7. سیدنقوی، میرعلی؛ رفعتی آلاشتی، کبری؛ خانزاده، زینب (1389). مجموعه مباحثی در مدیریت رفتار سازمانی پیشرفته. تهران، مهکامه.
  8. سیمار اصل، نسترن؛ فیاضی، مرجان (1389)، رفتار سازمانی مثبت­گرا. تدبیر، صفحات 24-16.
  9. شیانی، ملیحه؛ موسوی، میرطاهر )1390). «تحلیل وضعیت سرمایة اجتماعی در شهر کرمان». فصل‌نامةعلمی– پژوهشیرفاهاجتماعی، سال یازدهم، شمارة 41، صفحات 122-93.
  10. صبری نظرزاده، راشین؛ عبدخدایی، محمدسعید؛ طبیبی، زهرا (1391). «رابطة علی بین احساس انسجام، سخت‌کوشی روان‌شناختی، راهبردهای مقابله با استرس و سلامت روان». فصل‌نامة علمی-پژوهشی پژوهش در سلامت روان‌شناختی، دورة ششم، شمارة اول، صفحات 35-26.
  11. علیپور، احمد؛ صفاری‌نیا، مجید؛ صرامی فروشانی، غلامرضا؛ آقاعلیخانی، علی‌محمد؛ آخوندی، نیلا (1392(. «بررسی اثربخشی مداخلة سرمایة روان‌شناختی لوتانز بر فرسودگی شغلی کارشناسان شاغل در شرکت ایران خودرو دیزل». فصل‌نامةعلمیتخصصیطبکار، دورة پنجم، شمارة سوم، صفحات 41-30.
  12. علیرضایی، نفیسه؛ مساح، هاجر؛ اکرمی، ناهید (1392). «رابطة وجدان کاری با عملکرد شغلی». فصل‌نامة اخلاق در علوم و فناوری، سال هشتم، شمارة دوم، صفحات 11-1.
  13. علیزاده، حسین (1391). تأثیرمتغیرهایرفتارسازمانیمثبتوماهیتشغلبرپذیرشدورکاری. پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی،  
  14. علینی، محمد (1391). سرمایة اجتماعی در آموزه‌های اسلامی. قم، مؤسسة بوستان کتاب (مرکز چاپ و نشر دفتر تبلیغات اسلامی حوزة علمیة قم).
  15. فیاضی، مرجان؛ سیمار اصل، نسترن؛ کاوه، منیژه (1389). «استفاده از روان‌شناسی مثبت‌گرا در مدیریت و رهبری سازمانی (جنبشی رو به گسترش(». همایشملیچالش‌هایمدیریتورهبریدرسازمان‌هایایرانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات اصفهان، 24 تیرماه 1389، صفحات10-1.
  16. فیلد، جان (1386). سرمایة اجتماعی. ترجمة غلامرضا غفاری و حسین رمضانی، تهران، کویر.
  17. قناعت قمصری، سیدهادی (1394). مقایسةمؤلفه‌های رفتارسازمانیمثبت‌گرادربینکارکنانرسمیو شرکتیسازمانآبوفاضلابکاشان. پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نراق.
  18. هرسی، پال، بلانچارد، کنث (13840). مدیریت رفتار سازمانی. ترجمة علی علاقه‌بند، تهران، سپهر.
  19. معمارزاده، غلامرضا؛ عطایی، محمد؛ اکبری، احمد (1388). «بررسی نقش سرمایة اجتماعی بر بهبود عملکرد کارکنان». مجلةمدیریتتوسعهوتحول، دورة سوم، صفحات 15-9.
    1. Alex Linley, P.; Joseph, S.; Harrington, S.; Wood, A. M. (2006). “Positive psychology: Past, present, and (possible) future”. The Journal of Positive Psychology, 1(1), 3-16.
    2. Avey, J. B.; Reichard, R. J.; Luthans, F.; Mhatre, K. H. (2011). “Meta‐analysis of the impact of positive psychological capital on employee attitudes, behaviors, and performance”. Human resource development quarterly, 22(2), 127-152.
    3. Avey, J. B.; Luthans, F.; Youssef. C. M. (2010). “The additive value of positive psychological capital in predicting work attitudes and behaviors”. Journal of Management, (36), 430–452
    4. Avey, J. B.; Luthans, F.; Jensen, S. M. (2009). “Psychological capital: A positive resource for combating employee stress and turnover”. Human Resource Management, 48(5), 677-693. ‏
    5. Badran, M. A.; Youssef-Morgan, C. M. (2015). “Psychological capital and job satisfaction in Egypt”. Journal of Managerial Psychology, 30(3), 354-370.
    6. Bandura, A.; Locke, E. A. (2003). “Negative self-efficacy and goal effects revisited”. Journal of applied psychology, 88(1), 87-99.
    7. Chemers, M. M.; Watson, C. B.; May, S. T. (2000). “Dispositional affect and leadership effectiveness: A comparison of self-esteem, optimism, and efficacy”. Personality and Social Psychology Bulletin, 26(3), 267-277.
    8. Chen, J.; Zhu, Z.; Xie, H. Y. (2004). “Measuring intellectual capital: a new model and empirical study”. Journal of Intellectual capital, 5(1), 195-212.
    9. Choi, Y.; Lee, D. (2014). “Psychological capital, Big Five traits, and employee outcomes”. Journal of Managerial Psychology, 29(2), 122-140.
    10. Gable, S. L.; Haidt, J. (2005). “What (and why)is positive psychology?”. Jornal of Review of General Psychology, (9),103–110.
    11. Jensen, S. M.; Luthans, F. (2006). “Relationship between entrepreneurs' psychological capital and their authentic leadership”. Journal of Managerial Issues, 18(2), 254-273.
    12.  Giachetti, C.; So, T. (2009). “Positive organizational behavior (POB) in managerial decision making”. Journal of knowledge and ideas for emerging leaders, (96), 158-167.
    13. Nelson, D.; Cooper, C. L. (Eds) (2007). Positive organizational behavior. Sage. ‏
    14. Lewis, S. (2011). Positive psychology at work: How positive leadership and appreciative inquiry create inspiring organizations.
    15. Lin, S. C.; Huang, Y. M. (2005). “The role of social capital in the relationship between human capital and career mobility: Moderator or mediator?”. Journal of Intellectual Capital, 6(2), 191-205.
    16. Luthans, F.; Vogelgesang, G. R.; Lester, P. B. (2006). “Developing the psychological capital of resiliency”. Human Resource Development Review, 5(1), 25-44.
    17. Luthans, F.; Luthans, K. W.; Luthans, B. C. (2004). “Positive psychological capital: Beyond human and social capital”. Business Horizons, 47(1), 45-50. ‏
    18. Luthans, F.; Avolio, B. J.; Avey, J. B.; Norman, S. M. (2007). “Positive psychological capital: Measurement and relationship with performance and satisfaction”. Personnel Psychology, 60(3), 541-572. ‏
    19. Luthans, F.; Avey, J. B.; Avolio, B. J.; Peterson, S. J. (2010). “The development and resulting performance impact of positive psychological capital”. Human Resource Development Quarterly, 21(1), 41-67. ‏
    20. Peterson, S. J.; Balthazard, P. A.; Waldman, D. A.; Thatcher, R. W. (2008). “Neuroscientific Implications of Psychological Capital: Are the Brains of Optimistic, Hopeful, Confident, and Resilient Leaders Different?”. Organizational Dynamics, 37(4), 342-353. ‏
    21. Portes, A. (2014). “Downsides of social capital”. Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(52), 18407-18408.
    22. Siu, O. L.; Hui, C. H.; Phillips, D. R.; Lin, L.; Wong, T. W.; Shi, K. (2009). “A study of resiliency among Chinese health care workers: Capacity to cope with workplace stress”. Journal of Research in Personality, 43(5), 770-776.