مجله علمی

مجله علمی "مدیریت سرمایه اجتماعی"

تبیین نقش سرمایة اجتماعی در بلوغ ESG باشگاه‌های ورزشی حرفه‌ای ایران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
لیلا اسمعیلی
محبوبه خداپرست
داود نصراصفهانی
گروه مدیریت ورزشی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
10.22059/jscm.2026.417880.2693
چکیده
هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش سرمایة اجتماعی در بلوغESG (زیست‌محیطی، اجتماعی، حکمرانی) باشگاه‌های ورزشی حرفه‌ای ایران انجام شده است.
روش تحقیق: این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش نظریة داده‌بنیاد با رویکرد گلیزری اجرا شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۲۰ نفر از خبرگان (متخصصان مدیریت ورزش، مدیران باشگاهی، کارشناسان مسئولیت اجتماعی، توسعة پایدار)، که به صورت هدفمند و با روش نمونه‌گیری نظری انتخاب شده بودند، گردآوری شد. تحلیل داده‌ها در سه مرحلة کدگذاری باز، انتخابی، و نظری انجام شد. پایایی تحلیل‌ها نیز از طریق بازآزمون (۸۹%) و توافق درون‌موضوعی (۸۸%) به تأیید رسید.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به استخراج ۵۲ کد اولیه ذیل چهار مقولة اصلی (سرمایة اجتماعی ساختاری، ارتباطی، شناختی، و چالش‌ها و الزامات بلوغ ESG) و مقولة هستة «سرمایة اجتماعی به عنوان پیشران بلوغ ESG در باشگاه‌های ورزشی حرفه‌ای» انجامید. یافته‌ها نشان می‌دهد شبکه‌های ارتباطی، اعتماد متقابل، و ارزش‌های مشترک ظرفیت عملیاتی باشگاه‌ها را برای اجرای سیاست‌های پایدار ارتقا می‌دهند.
بحث و نتیجه: نتایج نشان می‌دهد ابعاد سه‌گانة سرمایة اجتماعی سازکار محوری بلوغ ESG در باشگاه‌ها هستند. با این حال، گذار به وضعیت مطلوب پایداری منوط به رفع چالش‌های ساختاری نظیر ضعف حکمرانی، فقدان نظام گزارش‌دهی، کمبود اولویت‌دهی راهبردی، و همچنین بسترسازی برای الزامات نهادی و فرهنگی در ورزش حرفه‌ای کشور است.
کلیدواژه‌ها
باشگاه‌های ورزشی حرفه‌ای
بلوغ ESG
توسعة پایدار
سرمایة اجتماعی
نظریة داده‌بنیاد گلیزری
موضوعات
احمدی، احترام؛ نظری، شهرام، نوروزی و سیدحسین، رسول (1403). تحلیل ابعاد مسئولیت اجتماعی متولیان اجرایی سازمان‌های ورزشی بر اساس ایزو 26000. رویکردهای نوین در مدیریت ورزشی، 12(47)، 34 ـ 49.  https://doi.org/10.22034/ntsmj.2024.2037102.1085
دارابی، رزا و آصفی، احمدعلی (1401). ارزیابی رفتار حفاظت زیست‌محیطی اماکن ورزشی باشگاه ذوب‌آهن اصفهان با استفاده از شاخص انتشار دی‌اکسید کربن (مطالعۀ موردی: مجموعۀ ورزشی ملت). مدیریت ورزشی، 14(2)، 412 ـ 427. https://doi.org/10.22059/jsm.2021.309148.2563
ذاکریان، علی؛ صابری، علی؛ حسینی، محمد و شفیعی ده‌آبادی، جواد (۱۴۰۴). امکان‌سنجی پیاده‌سازی یک سیستم هوشمند برای تحلیل فواید سرمایة اجتماعی در بازاریابی ورزشی و افزایش کیفیت خدمات. مدیریت سرمایة اجتماعی، ۱۲(۲)، ۱۴۷ ـ ۱۶۹. https://doi.org/10.22059/jscm.2025.376487.2510
رحمتی، مجید؛ شاهوردیانی، شادی؛ رهنمای رودپشتی، فریدون و کردلوئی، حمیدرضا (۱۴۰۵). واکاوی نقش سرمایۀ اجتماعی در فرایند تأمین مالی با رویکرد فکتورینگ. مدیریت سرمایة اجتماعی، ۱۳(۲)، ۱۱۷ ـ ۱۳۱. https://doi.org/10.22059/jscm.2026.405950.2637
سلطانی، پیام؛ چپری، لورا و سجادیان، محمد (1403). تدوین الگوی پیشایندهای سرمایه‌های اجتماعی در ورزش دانش‌آموزی. مدیریت سرمایة اجتماعی، 11(1) 69 ـ 83. https://doi.org/10.22059/jscm.2023.360055.2421
سلیمی، مهدی، و لباف، امیرحسین (۱۴۰۴). تحلیل بازتولید سرمایۀ اجتماعی ورزشکاران حرفه‌ای در بسترهای دیجیتال با رویکرد آمیخته. مدیریت سرمایة اجتماعی، ۱۲(۴)، ۳۵۵ ـ ۳۶۸. https://doi.org/10.22059/jscm.2025.400018.2617
شهولی کوه شوری، جواد؛ عسکری، احمدرضا؛ مستحفظیان، مینا و بهرامی، حدیثه (1401). بررسی رفتارهای زیست‌محیطی مصرف‌کنندگان ورزشی: تأثیر ابزارهای بازاریابی سبز، مطالعات بازاریابی ورزشی، 3(4)، 96-117. https://doi.org/10.22034/sms.2022.62546
Ahmadi, E., Nazari, Sh., & Norouzi Seyed Hossein, R. (2024). Analysis of the social responsibility dimensions of executive officials in sports organizations based on ISO 26000. New Approaches in Sports Management, 12(47), 34-49. https://doi.org/10.22034/ntsmj.2024.2037102.1085.(in persian)
Annesi, N., Battaglia, M., Ceglia, I., & Mercuri, F. (2024). Navigating paradoxes: Building a sustainable strategy for an integrated ESG corporate governance. Management Decision, 63(2), 531–559. https://doi.org/10.1108/MD-10-2023-2006
Bai, Y., Wang, Z., Huang, Q., & Ding, H. (2025). The impact of ESG performance on corporate value in listed sports companies: The mediating role of intangible assets and moderating role of policy environment. Sustainability, 17(6),1-15. https://doi.org/10.3390/su17062523
Baumeister, J., Maxcy, J., & Kurscheidt, M. (2026). Public subsidies for professional football clubs: A conceptual political economy analysis. Frontiers in Sports and Active Living, 8, 1774307. https://doi.org/10.3389/fspor.2026.1774307
Bissoondoyal-Bheenick, E., Bennett, S., Lehnherr, R., & Zhong, A. (2026). ESG capital and corporate value creation. Applied Economics, 1–24. https://doi.org/10.1080/00036846.2026.2665822
Chametzky, B. (2026). Glaserian classic grounded theory and descriptive phenomenology: Similarities and differences. Grounded Theory Review, 26, 1-14. https://groundedtheoryreview.org/index.php/gtr/article/view/505
Chen, W., Arn, G., Song, H., & Xie, Y. (2024). The influences of digital finance on green technological innovation in China’s manufacturing sector: The threshold effects of ESG performance. Journal of Cleaner Production, 467, 142953. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2024.142953
Darabi, R. & Asefi, A. A. (2022). Evaluation of environmental protection behavior at Zob Ahan Isfahan Club sports facilities using the carbon dioxide emission index (Case study: Mellat Sports Complex). Sport Management, 14(2), 412–427. (in Persian) https://doi.org/10.22059/jsm.2021.309148.2563
Esmaili, L., Khodaparast, M., & Nasr Esfahani, D. (2026). Presenting a model of the role of corporate governance and ownership structure on innovation in Iranian professional sports clubs. Archives in Sport Management and Leadership. Articles in Press. https://doi.org/10.22108/asml.2026.148570.1142
Kallioupi, R. N. & Triantafyllou, S. (2025). ESG marketing meets sports journalism: Media framing and public perception of corporate responsibility in athletic sponsorships. British Journal of Marketing Studies, 13(4), 31–52. https://doi.org/10.37745/bjms.2013/vol13n43152
Khodaparast, M. (2023). Designing Iran’s national branding model through the sport industry. Archives in Sport Management and Leadership, 1(1), 1–16. https://doi.org/10.22108/jhs.2023.137357.1020
Kim, D. & Jeong, Y. (2025). The role of ESG activities in strengthening fan trust and loyalty: A societal perspective on sustainable sports business. Societies, 15(5), 1-17. https://doi.org/10.3390/soc15050119
Manzari, A. (2024). The Role of ESG Performance in Enhancing Intellectual Capital and Sustainability in European Football Clubs: A First Empirical Application. International Journal of Business Administration, 15(4), 22–35. https://doi.org/10.5430/ijba.v15n4p22
Meng, Q., Wang, L., Liu, Y., Wang, X., & Chamera, T. (2025). How can professional sports clubs enhance the level of corporate social responsibility fulfillment? Evidence from professional sports clubs in China. Societies, 16(1), 1-31. https://doi.org/10.3390/soc16010011
Muir, G., Dockery, A. M., & Bawa, S. (2026). Club membership, social capital formation, and employment outcomes: Evidence from Australia. Social Indicators Research, 182(3). https://doi.org/10.1007/s11205-026-03818-8
Myung, W. (2024). Conceptualization of ESG management values of professional sports clubs: From consumers’ perspective. Preprints.org,1-18. https://doi.org/10.3390/su16177257
Rahat, B. & Nguyen, P. (2024). The impact of ESG profile on firm’s valuation in emerging markets. International Review of Financial Analysis, 95, 103361. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2024.103361
Rahmati, M., Shahvardiani, Sh. Rahnama-ye Roodposhti, F., & Kordlouei, H. (2026). Analyzing the Role of Social Capital in the Financing Process with a Factoring Approach. Social Capital Management, 13(2), 117-131. (in Persian) https://doi.org/10.22059/jscm.2026.405950.2637
Salimi, M. & Khodaparast, M. (2019). Providing a combined model of fuzzy AHP and numerical taxonomy analysis for sport organizational ranking and performance appraisal. International Journal of System Assurance Engineering and Management, 10(5), 1133–1144. https://doi.org/10.1007/s13198-019-00843-4
Salimi, M. & Labaf, A.H. (2025). Analysis of the reproduction of professional athletes' social capital in digital contexts using a mixed-methods approach. Social Capital Management, 12(4), 355-368. (in Persian) https://doi.org/10.22059/jscm.2025.400018.2617
Singhania, M. & Saini, N. (2023). Institutional framework of ESG disclosures: Comparative analysis of developed and developing countries. Journal of Sustainable Finance & Investment, 13(1), 516–559. https://doi.org/10.1080/20430795.2021.1964810
Soltan-Hoseini, M., Khodaparast, M., & Haghparast, M. (2026). Enhancing the global image of a nation brand through sports events: A case study of Iran. Sport in Society. https://doi.org/10.1080/17430437.2025.2611236
Soltani, P., Chapari, L., & Sajadian, M. (2024). Developing a Model of the Antecedents of Social Capital in School Sports. Social Capital Management, 11(1), 69–83. (in Persian) https://doi.org/10.22059/jscm.2023.360055.2421
Sun, Y., Rahman, M. M., Xinyan, X., Siddik, A. B., & Islam, M. E. (2024). Unlocking environmental, social, and governance (ESG) performance through energy efficiency and green tax: SEM-ANN approach. Energy Strategy Reviews, 53, 101408. https://doi.org/10.1016/j.esr.2024.101408
Zakerian, A., Saberi, A., Hosseini, M., & Shafiei Deh-Abadi, J. (2025). Feasibility study of implementing an intelligent system to analyze the benefits of social capital in sports marketing and enhance service quality. Social Capital Management, 12(2), 147-169. (in Persian) https://doi.org/10.22059/jscm.2025.376487.2510
Young, D., Block, K., & Gibbs, L. (2025). Developing social capital through sport? The case for an intersectional lens. International Review for the Sociology of Sport, 60(4), 634–649. https://doi.org/10.1177/10126902241278743
 
مجله علمی
دوره 13، شماره 3
پاییز 1405
صفحه 313-333