مؤلفه های سرمایه اجتماعی خیرین مدرسه ساز ایران (در تکاپوی ارائه مدلی داده بنیاد)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 گروه مدیریت و برنامه ریزی، دانشکدة مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

3 استادیار، گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

10.22059/jscm.2026.397673.2605

چکیده

مساله آموزش‎وپرورش و سرمایه‌گذاری برای آن جایگاه بسیار خاصی دارد؛ در این میان خیرین مدرسه‌ساز، یکی از نشانه‌های حیات پویای جامعه و از بزرگترین سرمایه‎های اجتماعی در زمینه سرمایه‎گذاری در آموزش‎وپرورش هستند؛ بنابراین شناسایی مؤلفه‎های سرمایه اجتماعی این سرمایه عظیم انسانی و اجتماعی بسیار ضروری است. هدف پژوهش حاضر ارائه مدل داده‎بنیاد ‎ اجتماعی خیرین مدرسه‎ساز ایران بود. برای انجام این پژوهش کاربردی از روش کیفی و راهبرد نظریۀ داده‌بنیاد استفاده گردید. میدان مطالعه، تمام مطلعین کلیدی و خبرگان و صاحب‎نظران حوزه سرمایه اجتماعی و عضو خیرین مدرسه‎ساز بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و راهبرد نظری با 16 نفر از آن‌ها مصاحبه انجام شد. ابزار پژوهش مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود. برای تجزیه و تحلیل یافته‌های کیفی از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد "سرمایه اجتماعی خیرین مدرسه‎ساز و مشارکت اجتماعی خیرین" به عنوان مقوله‌های محوری، " جذب استعدادها در مجمع خیرین مدرسه‎ساز، پاسخگویی، مدیریت دانش و انگیزه‎بخشی" به عنوان شرایط علی، " نظارت و سازماندهی مستمر، برنامه راهبردی، تعامل و ارتباطات و فناوری محوری" به عنوان راهبردها، مقوله‌های " گروه خیرین و باور و نگرش مردم و خیرین" به عنوان بستر، "محیط فرهنگی، عوامل سیاسی- قانونی و عوامل اقتصادی" به عنوان شرایط مداخله‌گر مطرح شدند. توجه سرمایه اجتماعی خیرین مدرسه‎ساز، پیامدهای سازمانی و اجتماعی مثبتی را به دنبال دارد. مدل پارادیمی پژوهش حاضر می‎تواند به توسعه سرمایه اجتماعی و بهبود اعتماد و مشارکت اجتماعی خیرین مدرسه‎ساز و به رشد فرهنگ، بهبود کیفیت و عدالت آموزشی و پیشرفت علمی کشور کمک شایانی نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات