هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر شکل‌گیری و فرسایش سرمایه اجتماعی و ارائه چارچوبی مفهومی برای تبیین این رابطه انجام شد.

روش: این پژوهش با استفاده از مرور نظام‌مند ادبیات و تحلیل مضمون، بر اساس دستورالعمل PRISMA انجام گرفت. پس از جست‌وجوی نظام‌مند در پایگاه‌های علمی، ۲۵ مطالعه واجد شرایط انتخاب و با رویکرد سنتز مضمونی سه‌مرحله‌ای Thomas and Harden (2008) تحلیل شدند.

یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد اعتماد به هوش مصنوعی پدیده‌ای پویا، چندبعدی و وابسته به زمینه است و با سرمایه اجتماعی رابطه‌ای دوسویه دارد. سرمایه اجتماعی زمینه‌ساز شکل‌گیری اعتماد به هوش مصنوعی است و اعتماد به هوش مصنوعی نیز می‌تواند سرمایه اجتماعی را تقویت یا تضعیف کند. همچنین، حکمرانی مسئولانه و طراحی انسان‌محور از شرایط اساسی شکل‌گیری اعتماد پایدار هستند. در نبود این شرایط، وابستگی بیش از حد، کاهش تعاملات انسانی و فرسایش سرمایه اجتماعی محتمل است.

نتیجه: مدل مفهومی مبتنی بر «مسیر دوگانه مشروط» نشان می‌دهد هوش مصنوعی بسته به شرایط طراحی، حکمرانی و به‌کارگیری، می‌تواند سزمایه اجتماعی را تقویت یا تضعیف کند. این مدل می‌تواند مبنایی برای تدوین راهبردهای مسئولانه هوش مصنوعی فراهم سازد.