مجله علمی

مجله علمی "مدیریت سرمایه اجتماعی"

واکاوی نشانه‌شناختی تصویر شهید در بازتولید سرمایه اجتماعی و هویت ملی : تحلیل اسنادی سیاست‌گذاری منظر شهری

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس
4 گروه آموزش رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران
10.22059/jscm.2026.417049.2691
چکیده
مسئله: مسئله اصلی پژوهش، بروز بحران خوانایی فضایی و عارضه نابینایی محیطی در سیاست‌گذاریِ بازنماییِ تصویر شهید است که به دلیل تقابل گفتمانی میان رویکرد صیانتی-تاریخی(نهادهای هویتی) و رویکرد فرمالیستی(مدیریت شهری) ایجاد شده و انباشت سرمایه اجتماعی را مختل کرده.

هدف: ارائه الگوی سیاست‌گذاری بازنمایی تصویر شهید در منظر شهری جهت بازتولید سرمایه اجتماعی و هویت ملی.

روش‌شناسی: این مطالعه بارویکرد برساخت‌گرا-تفسیری و روش تحلیل محتوای کیفی جهت‌دار، ۱۲ سند کلان بالادستی را واکاوی کرده و برای ترجمه اسناد به کدهای کالبدی، از پروتکل تلفیقی نشانه‌شناسی پیرس و نظریه ذی‌نفعان بهره گرفته است.

یافته‌ها: نشان‌دهنده تقابل میان دو گفتمان صیانتی و فرمالیستی است که به اغتشاش بصری انجامیده، سنتز اسناد منجر به استخراج الگوی مدیریت ادراکِ سه‌لایه شامل: ۱) هسته معنایی اسطوره‌پردازی، ۲) لایه میانی نظام نشانه‌شناسی پیرسی (شمایل، نمایه و نماد) و ۳) لایه محیطی فضاهای مکث گردید.

نتیجه‌گیری: پیوند کالبد شهری با فضاهای مکث تعاملی و رعایت درون‌ماندگاری معماری، تصویرشهید را از یک عنصر ایستا به اسطوره‌ای زنده بدل ساخته و به عنوان موتورمحرکی برای بازتولید ابعاد سه‌گانه سرمایه اجتماعی و تحکیم هویت ملی عمل می‌کند.

نوآوری: گذار از اکران مکانیکی به اتمسفرسازی معنایی از طریق تلفیق تحلیل اسنادی، نشانه‌شناسی پیرسی و مدل سه‌لایه‌ی مدیریت ادراک در منظر شهری.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 آذر 1405