چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف ارتقا سرمایه اجتماعی از طریق الگوی میانجی‌گری سواد رسانه ای مخاطبان انجام شد.

روش: این مطالعه از نوع کیفی و نظریه داده بنیاد بود. این رویکرد مبتنی بر روشی استقرایی بوده و با هدف پرکردن شکاف بین تحقیق و یک ایده نظری به کارگرفته شد. با استفاده از روش نمونه گیری نظری تا رسیدن به نقطه اشباع یافته 19 نفر انتخاب شدند. نوع داده ها با پیاده سازی و تحلیل داده های مستخرج در سه مرحله و مبتنی بر نظریه های سرمایه اجتماعی و سواد رسانه تبیین شد و از نرم‌ افزار مکس کیودا استفاده شد. برای کدگذاری باز، تحلیل خط به خط بکار رفته و همراه با بسط مفاهیم و مقوله ها، کدگذاری باز، محوری و گزینشی انجام شد.

یافته ها: یافته های مطالعه در پنج بعد شامل شرایط زمینه ای (شرایط مخاطب، جوامع رسانه ای، دسترسی و ...)، شرایط علّی (نحوه و میزان استفاده، مهارتهای عملکردی، تفکیک صنایع رسانه ای، رژیم مصرف، امنیت روانی، اوقات فراغت و هویت مخاطب )، عوامل مداخله گر (عوامل مرتبط با مخاطب، عوامل رسانه ای و عوامل محیطی)، راهبردها (اثرگذاری رسانه، تبلیغات هدفمند رسانه، ارتباط توسعه و سواد رسانه و ...) و پیامد ها (احساس امنیت، رقابت رسانه ای، مشارکت اجتماعی و ...) به دست آمدند.

نتیجه گیری: بر اساس یافته های تحقیق شاخص های سواد رسانه ای شناسایی و دسته بندی شدند و الگوی میانجی‌گری سواد رسانه ای مخاطبان به منظور ارتقای سرمایه اجتماعی طراحی و ارائه شد.