پژوهش حاضر با هدف طراحی مدلی برای توسعه سرمایه اجتماعی با توجه به نقش آن در اثربخشی مدیران سازمان انجام شده است. برای این منظور، شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان مورد مطالعه انتخاب گردید.

روش پژوهش: روش پژوهش به صورت کیفی و از نوع پژوهش‌های میدانی به حساب می‌آید. در این پژوهش، پژوهشگر در قالب روش‌های گردآوری داده، به صورت بررسی اسناد و مطالعات کتابخانه‌ای و همچنین انجام مصاحبه، داده‌های اولیه مورد نیاز را گردآوری کرده است. روش اصلی جمع‌آوری داده‌ها در این پژوهش، انجام مصاحبه‌های عمیق می‌باشد. جامعه آماری این پژوهش را مدیران شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران تشکیل می‌دهند. محقق با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و پس از انجام مصاحبه با ۹ نفر از مدیران، به اشباع نظری دست یافت. روش اصلی تحلیل داده‌ها نیز نظریه‌پردازی داده‌بنیاد می‌باشد.

یافته‌های پژوهش: یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی و شبکه‌های ارتباطی به‌عنوان عوامل علی، نقش اساسی در شکل‌گیری سرمایه اجتماعی ایفا می‌کنند. علاوه بر این، محیط سازمانی، منابع انسانی و فناوری‌های نوین به‌عنوان شرایط زمینه‌ای، بستر تحقق یا تضعیف این سرمایه را فراهم می‌سازند.

در این میان، موانع فرهنگی، ساختاری و مدیریتی می‌توانند مسیر توسعه سرمایه اجتماعی را با چالش مواجه کنند. در مقابل، راهبردهایی نظیر تدوین استراتژی‌های سازمانی، بهبود ارتباطات و تقویت فرهنگ سازمانی، نقش کلیدی در هدایت سازمان به‌سوی پیامدهای مطلوب دارند. پیامدهای حاصل از توسعه سرمایه اجتماعی شامل افزایش کارایی و اثربخشی، رشد و توسعه سازمانی و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار است.